Вялікі тэатр Беларусi
Вялікі тэатр Беларусi
1 кастрычніка ў рамках Міжнароднага фестывалю «Дзень Шастаковіча» ў 17.00 у Камернай зале імя Л.П. Александроўскай адбудзецца лекцыя вядомага гісторыка, доктара гістарычных навук, намесніка дырэктара Санкт-Пецярбургскай акадэмічнай філармоніі імя Дз. Дз. Шастаковіча Юліі Кантар «Прысвячаецца гораду Ленінграду. Сёмая сімфонія Дз.Шастаковіча і «Блакадная кніга» А. Адамовіча і Д. Граніна як гістарычныя сімвалы».
«Блакадная кніга» Данііла Граніна і Алеся Адамовіча − голас тых, хто перажыў немагчымае і перамог. Яна стала першым звяном у перадачы эстафеты памяці і дакументам эпохі. Кніга вытканая з успамінаў сотняў блакаднікаў, якія стварылі наймагутнае па трагічнай сіле поліфанічнае палатно, сімфонія – творчая рэфлексія кампазітара-ленінградца на тое, што адбываецца. «Я так чую вайну», − сказаў Дзмітрый Шастаковіч, пачынаючы працу над Сёмай сімфоніяй і прысвяціўшы яе роднаму гораду. У самы страшны «смяротны час» ленінградцы знаходзілі ў сабе сілы слухаць музыку, якая ўзнімала над трагічнай штодзённасцю: іх лісты ў Радыёкамітэт сталі імпульсам да аднаўлення сімфанічнага аркестра, абяскроўленага блакадай. Д. Гранін неяк заўважыў, што Ленінград – гэта «горад, дзе інтэлігентнасць злілася з народнасцю», і «Блакадная кніга», ідэя стварэння якой належыць А. Адамовічу, – бясспрэчнае таму пацверджанне. Па сутнасці, менавіта гэтая інтэлігентнасць, якая злілася з народнасцю, стала лейтматывам Сёмай сімфоніі, распачатай летам 1941 года. Вербальны і музычны сімвалы духоўнага супраціўлення нацызму ўвайшлі ў гісторыю і культуру.
* Як рыхтавалася сусветная прэм'ера Ленінградскай сімфоніі ў Куйбышаве, куды быў эвакуіраваны Дз. Шастаковіч, якія ўражанні пакінулі В. Бергольц, якая пабывала на маскоўскай прэм'еры?
* Што ўразіла А. Фадзеева, які слухаў сімфонію ў Ленінградзе?
* Якія ўспаміны пакінула Г. Ахматава, запрошаная кансерватарцамі-землякамі на генеральную рэпетыцыю сімфоніі ў Ташкенце? Якімі ўражаннямі падзяліўся Леанід Уцёсаў, які прысутнічаў на канцэрце ў Навасібірску, куды быў эвакуіраваны аркестр Ленінградскай філармоніі?
* Чаму выкананне Сёмай у горадзе, якому яна прысвечана, стала «днём ленінградскай перамогі» і ў масавай свядомасці менавіта яно часта ўспрымаецца як сусветная прэм'ера?
* Якімі яны былі − музыканты аркестра Ленінградскага радыёкамітэта, якія выканалі сімфонію ў Ленінградскай філармоніі, і слухачы горада, які знаходзіцца ў блакадным кальцы?
Пра ўсё гэта – у лекцыі-гутарцы, заснаванай на ўнікальных дакументах і мастацкіх матэрыялах. Размова ў лекцыі пойдзе і пра тое, якую ролю выхадцы з Беларусі адыгралі ў гісторыі выкананняў Сёмай сімфоніі ў гады вайны.
Інфармацыя пра лектара:
Юлія Зорахаўна Кантар − доктар гістарычных навук, намеснік дырэктара Санкт-Пецярбургскай акадэмічнай філармоніі імя Дз.Дз. Шастаковіча. Аўтар больш за 100 навуковых прац, прысвечаных сацыяльна-палітычнай гісторыі першай паловы ХХ ст., лёсу мастацкіх каштоўнасцяў падчас Другой сусветнай вайны. Сярод іх манаграфіі «Вайна і мір Міхаіла Тухачэўскага» (М.: Час, 2005); «Заклятае сяброўства. Сакрэтнае супрацоўніцтва Савецкай Расіі і Германіі ў 20-30-я гг.» (СПб.: Піцер, 2009); «Прыбалтыка: вайна без правілаў. 1939-1945» (СПб ІГ РАН; Зорка, 2011); «Нябачны фронт. Музеі Расіі. 1941-1945» (М.: Палітычная энцыклапедыя, 2017), «Ленінградская сімфонія. Партытура памяці» (М.: Палітычная энцыклапедыя, 2024). Куратар выставачных праектаў па ўсёй Расіі, гісторыка-асветніцкіх праектаў Філармоніі, сярод якіх выставы «Застылая музыка» (да 185-годдзя будынка Пецярбургскага Дваранскага сходу), «Плошча міласэрнасці» (да 100-годдзя адкрыцця шпіталя ў Дваранскім сходзе), «Вяртанне» (да юбілею Перамогі) і іншыя. Куратар і аўтар тэматычных цыклаў лекторыя Філармоніі, таксама з'яўляецца аўтарам канцэпцыі сумесных праектаў з Радыё Расіі – «Слухай, Ленінград» і «Час Шастаковіча».
Арганізатары Міжнароднага фестывалю «Дзень Шастаковіча»: Фонд развіцця Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага музея тэатральнага і музычнага мастацтва сумесна з Санкт-Пецярбургскім музеем тэатральнага і музычнага мастацтва пры падтрымцы Прэзідэнцкага фонду культурных ініцыятыў і Камітэта па культуры Урада Санкт-Пецярбурга.
Навіна падрыхтавана па матэрыялах арганізатараў Міжнароднага фестывалю «Дзень Шастаковіча». Крыніца фота: https://www.classicalmusicnews.ru/signdates/shostakovich-7-eliasberg/