Джузепе Вердзі
Макбет

 опера ў 3 дзеях

Вт | 12 мая 2026|19:00

Узрoст 16+

Дирижер – Владимир Оводок

Даты спектакля

Лібрэта Франчэска Марыі П'яве, Андрэа Мафеі па аднайменнай трагедыі Уільяма Шэкспіра
Дырыжор-пастаноўшчык – заслужаны артыст Украіны Віктар Пласкіна
Рэжысёр-пастаноўшчык – уладальнік медаля Францыска Скарыны Міхаіл Панджавідзе
Хормайстар-пастаноўшчык – народная артыстка Беларусі, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь Ніна Ламановіч
Мастак-пастаноўшчык – уладальнік медаля Францыска Скарыны, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь Аляксандр Касцючэнка
Мастакі па касцюмах – народны мастак Расіі, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь Вячаслаў Окунеў, Марыя Мароз
Балетмайстры-пастаноўшчыкі – заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь Юлія Дзятко, народны артыст Беларусі Канстанцін Кузняцоў
Дырыжоры – Уладзімір Авадок, дыпламант міжнароднага конкурсу Юрый Караваеў, народны артыст Рэспублікі Башкортастан Арцём Макараў
Выконваецца на італьянскай мове з рускімі субтытрамі
Працягласць – 3 гадзіны 15 хвілін з двума антрактамі
Прэм'ера – 19 сакавіка 2016 года

 

Макбет – Станислав Трифонов

Леди Макбет – Татьяна Третьяк

Банко – Дмитрий Капилов

Макдуф – Иван Березин

Фрейлина – Марина Лихошерст

Малкольм – Александр Гелах

Доктор – Сергей Лазаревич

Слуга, убийца – Владислав Зозулько

Ведьмы – Артем Задворнов, Владислав Крук, Даниил Поляков

Дзея першая

Глыбокай ноччу варожаць тры ведзьмы. Барабанны дроб абвяшчае пра набліжэнне Макбета і Банка — палкаводцаў караля Дункана, якія вяртаюцца пасля ўдалага паходу супраць нарвежцаў. Ведзьмы па чарзе вітаюць Макбета і ўзвялічваюць яго:

— «Будзь здароў, Макбет, будзь здароў, Гламісскі тан*! Будзь здароў, Макбет, будзь здароў, Каўдорскі тан! Будзь здароў, Макбет, будзь здароў, кароль у будучыні!..»

Макбет уражаны — бо калі Гламісскім танам ён павінен стаць па праве спадчыны, то Каўдорскі тан жывы, як і кароль Дункан — стрыечны брат Макбета. Банку ж ведзьмы прарочац:

— «Будзь здароў! Будзь здароў! Будзь здароў! Ніжэйшы за Макбета — і вышэйшы. Менш шчаслівы, але шчаслівейшы. Сам — не кароль, але прашчур каралёў».

Ганцы Дункана прыносяць вестку: за перамогу ў бітве ўладанні і тытул Каўдора пераходзяць да Макбета. Банка заўважае роздумы Макбета пра будучае царстванне.

У замку Інвернэс ледзі Макбет чытае ліст мужа пра прароцтвы ведзьмаў. Нішто не спыніць ледзі на шляху да трона, фанабэрыю і амбіцыі Макбета ўмацуе яе жалезная воля і бязмежная прага ўлады.

— «…Сулілі ведзьмы шатландскі трон табе, але ён сам не прыйдзе да цябе. Чаго ж марудзіш? Заваюй яго ў барацьбе — і ўсё ўпадзе да тваіх ног… Фанабэрыстасці і злосці, пагарды да людзей ты можаш узяць хоць у мяне. Не марудзь, адкінь сумненні і трон заваюй у барацьбе!..»

Ганец паведамляе, што Дункан і Макбет хутка будуць у замку. Пасля іх прыезду, паклікаўшы на дапамогу сілы зла, ледзі пераконвае Макбета ў неабходнасці забойства караля. Прывід кінжала канчаткова ўмацоўвае рашучасць Макбета пайсці на злачынства, і ён забівае спячага Дункана. Ледзі дапамагае навесці падазрэнне на стражнікаў. З акрываўленымі рукамі яна вяртаецца да мужа, які страціў душэўны спакой і сон. Калі становіцца вядома пра смерць Дункана, усіх ахоплівае жах і гнеў.

 

Дзея другая

 

Сын Дункана Малькальм, якога падазраюць у забойстве бацькі, хаваецца ў Англіі. Макбет узнімаецца на трон Шатландыі. Новага караля мучыць прароцтва: Банка павінен стаць продкам новай дынастыі кіраўнікоў. Пакуль і сам палкаводзец, і яго сын Фліенс жывыя, але іх лёс ужо вызначаны Макбетам і яго жонкай. Прадчуваючы перамогу над лёсам, ледзі трыумфуе…

Разам з сынам Банка накіроўваецца на бяседу ў замак Макбета, і яго ахопліваюць злавесныя прадчуванні:

— «Чорныя хмары ў небе над галавой навіслі! Успомні: у такую ноч кароль Дункан тут быў забіты! Страх валодае мною, мілы сын, і тысячы страшных думак. Тут нават паветра нам пагражае, за кожнымі дзвярыма стаіць смерць, рой прывідаў нас усюды акружае і душу ледзяніць!..»

Праз імгненне палкаводца забіты рукамі наймітаў. Фліенсу ўдаецца ўратавацца.

На пір сабраліся ўсе шатландскія таны, няма толькі Банка. Макбет крывадушна пытаецца: чаму адсутнічае яго дарагі сябар? Забойца ціха паведамляе каралю пра выкананае заданне. Пачынаецца пір, калі раптам перад ашаломленым Макбетам узнікае прывід Банка. Ледзі спрабуе супакоіць мужа і гасцей, аднак кароль зноў бачыць прывід і ўжо не валодае сабой. Гасцей ахоплівае жах, яны разыходзяцца. Тан Файфа Макдуф вырашае пакінуць Макбета і далучыцца да шатландцаў, выгнаных з краіны.

 

Дзея трэцяя

 

У замку Інвернэс ведзьмы вараць зелле, заклінаючы злых духаў. На іх шабаш прыходзіць Макбет з просьбай прадказаць яму лёс. Ведзьмы выклікаюць прывідаў, якія агучваюць тры прароцтвы: Макбет павінен асцерагацца Макдуфа; Макбет не можа быць пераможаны нікем з народжаных жанчынай; Макбет застанецца цэлым, пакуль на яго не рушыць Бірнамскі лес... На пытанне, ці прыйдзе да ўлады патомства Банка, з’яўляюцца прывіды васьмі каралёў з абліччам нябожчыка палкаводца. Спачатку Макбет у жаху губляе прытомнасць, але, апамятаўшыся, клянецца знішчыць замак Макдуфа і яго род.

Шатландскія выгнаннікі аплакваюць няшчасную радзіму:

«О, айчына! У руках злачынных ты трымціш у смутку і страху… Цень тырана паўстае ў змроку над магілай тваіх сыноў…»

Сярод іх — Макдуф, сям’я якога загінула ад рук паслугачоў Макбета. На чале англійскіх войскаў з’яўляецца Малькальм, заклікае Макдуфа знайсці суцяшэнне ў помсце і збірае шатландцаў, каб разам напасці на Макбета, выкарыстоўваючы ў якасці прыкрыцця галінкі дрэў з суседняга Бірнамскага лесу.

Уначы ледзі ў прыступе самнамбулізму блукае па замку, зноў перажываючы ўсе здзейсненыя злачынствы і марна спрабуючы змыць кроў са сваіх рук.

«Ах, гэтыя плямы… Іх акіян вады не здолее адмыць… Людскай крывёю ўсё тут пахне… І водарам усіх духмянасцяў арабскіх гэты смурод ніколі не заглушыць…»

Рыхтуючыся да будучай бітвы, Макбет упэўнены ў сваёй непрыступнасці. Ён абыякава ставіцца да весткі пра смерць ледзі. Пачынаецца бой. На войска рушыць Бірнамскі лес, і кароль узгадвае прароцтва. Пачынаецца паядынак з Макдуфам. Макбет спадзяецца на перамогу, бо ён не можа загінуць ад рукі чалавека, народжанага жанчынай. Макдуф адкрывае яму, што быў выразаны з чэрава маці да тэрміну, і паражае суперніка мячом. Паміраючы, Макбет праклінае ведзьмаў і злашчасную карону...

«Хто над маёй грабніцай пралье слязу шкадавання? Ах! Толькі праклятым забойцам мяне ў вяках назавуць!..»

Пераможцы абвяшчаюць Малькальма каралём.

Тан — сярэднявечны дваранскі тытул у Шатландыі: рыцар, феадал, кіраўнік клана, шатландскі лорд.

 

У тэксце выкарыстаны фрагменты перакладаў М. Лазінскага і С. Левіка.

Назад

Партнёры